Bart (49) ging van groot verlies naar succesvol kunstenaar: “Tekenen werd mijn manier om te overleven”

Is kunst altijd al een passie geweest, of ontdekte je het later?
“Ja, kunst is eigenlijk altijd een passie geweest. Als kind tekende ik al voortdurend; mijn moeder zei altijd dat ik alleen maar gekke poppetjes tekende. Maar ik had nooit de intentie om daar iets mee te doen. Pas toen ik een jaar of 26 was, stelde een vriendin voor om schilderlessen te nemen. Op de Vrije Academie in Delft leerde ik portretten schilderen. Zo groeide het langzaam. Toen begon ik er echt serieus mee bezig te zijn.”

Kun je vertellen wat er gebeurde dat je leven veranderde?
“Dat heeft alles te maken met het overlijden van mijn dochter. Zij was twaalf en kreeg plotseling hersenvliesontsteking. Binnen twee dagen was ze eraan overleden. Dat zet je leven volledig op z’n kop. Je staat compleet machteloos. Ik kon die pijn nergens kwijt, behalve in tekenen en schilderen. Het ging niet bewust, het gebeurde gewoon. Tekenen werd mijn manier om te overleven.”

Hoe heeft dit verlies jou gevormd als mens en kunstenaar?
“Het verlies heeft me volledig gevormd. De onmacht die ik had, kon ik nergens anders kwijt dan op papier en doek. Tekenen werd een soort therapie. Ik werd er prettig van, bijna zen. Alles wat ik niet kon zeggen of oplossen, kon ik daarin stoppen. Daardoor is mijn werk heel direct en rauw geworden. Het komt echt uit gevoel, niet uit nadenken. Zonder dat verlies was ik niet de kunstenaar die ik nu ben.”

Hoe voelde het om clean te worden en opnieuw te beginnen?
“Na het overlijden ben ik echt doorgeslagen, ik dronk veel meer. Maar op een gegeven moment besefte ik dat ik die pijn juist moest voelen. Die pijn is de liefde die je voor je kind hebt, dat besefte ik toen. Ik ben nu bijna vijf jaar clean en heb geen druppel meer binnengekregen. Het geeft me stabiliteit en rust in het leven. Ik kan dingen beter voelen en reageer rustiger. Clean worden gaf me ook de ruimte om te ontdekken wat ik écht leuk vind, en dat is schilderen.”

Waar haal jij je inspiratie vandaan en hoe vertaal je die emoties in je schilderijen?
“Uit alles eigenlijk. Andere kunstenaars zoals Herman Brood, Jean-Michel Basquiat en Rick van Iersel inspireren me, maar ook het dagelijks leven: gesprekken met mijn zoon en andere leden van mijn familie, gevoelens van onzekerheid, irritatie of verdriet. Ik maak het niet ingewikkeld. Wat ik voel of denk, schrijf ik soms letterlijk op het doek. Vaak begin ik zonder plan, pak verf en ga gewoon aan de slag. Soms abstract, soms direct, maar altijd intuïtief. Meestal werk ik in één keer door en is het meteen af zodra ik mijn naam erop zet. Dat moment geeft vertrouwen dat het klopt. Het moet echt zijn, rauw en direct, net zoals ik me op dat moment voel.”

Lees ook: Kunstwerk ‘Comedian’ t.w.v. €5,8 miljoen blijkt een gewone banaan van de markt te zijn.

Het lijkt wel een beetje op Herman Brood. Hoe kijk je naar de vergelijking?
“Ik snap die vergelijking wel, maar ik ben er niet bang voor. Ik gebruik Brood als inspiratie, niet om hem na te doen. Iedereen gebruikt recepten van anderen; een chef-kok doet dat ook. Uiteindelijk maak je er je eigen gerecht van. Brood was een geweldige kunstenaar en ik ben hem dankbaar voor wat hij heeft achtergelaten. Als mensen mij ermee vergelijken, zie ik dat als een compliment, maar het is niet hetzelfde. Mijn werk komt echt uit mijn eigen leven.”

Hoe kijk je terug op €160.000 omzet met 600 verkochte schilderijen?
“Ja, het is nog steeds bizar. Soms kan ik bijna niet geloven dat mensen mijn werk kopen. Het voelt echt als een comeback. Het geeft bevestiging, maar ook motivatie. Het laat zien dat je vanuit iets heel donkers toch iets moois kunt opbouwen. Er zit echtheid in mijn werk, en dat mensen daar iets mee hebben, dat vind ik bijzonder. Het succes voelt soms onwerkelijk, vooral omdat je als kunstenaar vaak onzeker bent over hoe je werk ontvangen wordt. Dat maakt het des te mooier als het ineens wél wordt gewaardeerd.”

Wat was je eerste stap richting het commerciële succes?
“Dat begon bij veilingen zoals Catawiki. Iemand zei: probeer het eens. Mijn tekeningen verkochten meteen goed, soms voor honderd euro of meer. Toen werd geadviseerd om groter te werken. Dat sloeg aan. Van daaruit groeide het steeds verder. Niet door verkoop in de buurt, maar juist internationaal, mensen uit heel Europa. Vaak kopen ze meerdere werken en komen ze terug, ze verzamelen. Het is bijzonder dat mensen echt iets met mijn werk hebben.”

Hoe combineer je kunst met werken in de kwekerij en wil je jezelf volledig focussen op de studio?
“Ik werk drie dagen in een potplantenkwekerij en twee dagen in mijn studio. Dat geeft zekerheid, zodat ik mijn vaste lasten kan betalen en niet afhankelijk ben van kunst. Het voelt prettig om die balans te hebben. Uiteindelijk wil ik vier dagen in de studio werken en misschien één dag in loondienst. Kunst blijft onvoorspelbaar, dus rustig opbouwen voelt goed. Voor nu werkt dit perfect voor mij.”

Welke rol speelt sociale media bij jouw succes?
“Instagram is enorm belangrijk. Sinds ik gericht adverteer, is mijn bereik enorm gegroeid. Ik zit nu boven de 11.000 volgers. Het gaat om netwerken, zichtbaar zijn en opvallen. Geen hartjes spammen, maar echte reacties. Mensen volgen mij omdat ze interesse hebben. Dat helpt enorm bij verkoop en internationale exposure.”

Wat was het zwaarste moment in je herstel en hoe ga je om met kritiek?
“Het zwaarste moment was de confrontatie met mijn gevoel, het niet meer verdoven. Dat was moeilijk, maar ook belangrijk. Door te praten, verbinding te zoeken en hulp te accepteren, ben ik erdoorheen gekomen. Negatieve reacties op mijn werk lach ik soms weg. Ik verwijder ze en blokkeer mensen om mijn omgeving clean te houden. Het raakt mensen, en dat is eigenlijk goed, want het laat zien dat mijn werk iets doet.”

Welke les heeft dit traject je geleerd en wat is je volgende stap?
“Dat je gevoel er mag zijn, dat je er niet voor weg moet lopen. Hoe meer je het wegdrukt, hoe verder je van jezelf af raakt. Door het te accepteren, kun je verder. Mijn volgende stap is mijn website verder uitbouwen, meer internationale klanten aantrekken en uiteindelijk een woonboerderij met studio kopen. Een plek waar ik kan werken, leven en mensen kan ontvangen. Dat lijkt me het ultieme doel.”

Lees ook: Kunstwerk op wielen: BMW verandert racewagens in meesterwerken.