Nieuwe kabinetsplannen: wat betekenen ze voor jouw portemonnee?
Het nieuwe kabinet is deze week beëdigd, en dat brengt natuurlijk nieuwe plannen met zich mee. Onder andere wordt het eigen risico verhoogd, maar hoe gaan deze plannen nou uitpakken? En wat misschien nog wel belangrijker is: op wiens portemonnee heeft dit de meeste impact?
Wat zullen de nieuwe kabinetsplannen betekenen voor jouw portemonnee?
De nieuwe kabinetsplannen zijn doorgerekend door het Centraal Planbureau (CPB). Deze onafhankelijke organisatie rekent uit wat politieke plannen betekenen voor het inkomen van de gewone burger. Ze kijken onder andere naar koopkracht, belastingen en zorgkosten. Het CPB vergelijkt hiermee ook verschillende inkomensgroepen met elkaar om te zien wie erop vooruitgaat en wie juist niet.
Uit de nieuwste doorrekening blijkt dat de gemiddelde koopkracht wel zal gaan stijgen, maar minder hard dan zonder de kabinetsplannen. Zonder deze plannen zou de koopkracht namelijk ongeveer 0,6 procent per jaar groeien; met de plannen is dat nog maar 0,2 procent per jaar. Voor de laagste inkomens ligt die groei zelfs bijna op nul, terwijl hogere inkomens juist weer iets meer voordeel hebben.
Lees ook: Nieuw kabinet gaat bezuinigen op uitkeringen: wat ga jij ervan merken?
Op welke manier gaan de lage inkomens het merken?
Mensen met een lager inkomen houden vaak weinig geld over aan het einde van de maand. De vaste lasten, zoals boodschappen, huur, energie en zorg, blijven namelijk maar stijgen. Slecht nieuws: in de nieuwe kabinetsplannen is er maar beperkte compensatie voor deze kosten voor mensen met lagere inkomens. Daardoor blijft er onderaan de streep weinig extra inkomen over.
Een concreet voorbeeld is het eigen risico in de zorg, dat volgens de plannen stijgt van 385 euro naar ongeveer 460 euro per jaar. Voor lage inkomens is dat een flinke extra uitgave. Hogere inkomens kunnen dit meestal wel gemakkelijker ophoesten, want zij kunnen dit simpelweg vaak beter opvangen met spaargeld. Voor lage inkomens kan een paar tientjes per maand extra al direct voor grote problemen zorgen.
Flink meer geld naar defensie
Tegelijkertijd gaat er vele malen meer geld naar defensie. Nederland zal daarmee voldoen aan de NAVO-norm van 5 procent van de economie. Dat betekent dat een vast deel van het nationale budget naar het leger en veiligheid gaat. Het kabinet vindt dit nodig vanwege ernstige internationale spanningen.
Dat extra geld moet wel natuurlijk ergens vandaan komen. Er ligt een plan op tafel voor een zogeheten vrijheidsbijdrage, een belasting die elke burger zou moeten gaan betalen, zodat er uiteindelijk meer geld naar defensie vrijgemaakt kan worden.
In de werkelijkheid zal je dus meer inkomensbelasting moeten betalen. In 2027 en 2028 stijgen de belastingschijven minder hard. Daardoor valt meer inkomen jaarlijks in hogere schijven en betaalt eenieder in totaal meer belasting. Je ziet het eigenlijk niet meteen, maar je merkt het wel in de portemonnee: je houdt netto minder over.
Kabinet-Jetten doet dit bewust
De uitkomst van de doorrekening is geen toeval. Het kabinet kiest ervoor om defensie te ontzien en te versterken. Andere uitgaven, zoals inkomensondersteuning, krijgen een stuk minder prioriteit. Daar is zeker niet iedereen het mee eens, volgens experts kan dat flink verkeerd uitpakken.
De belangrijkste vraag blijft: wie betaalt de rekening? Volgens het CPB zijn dat dus vooral mensen met een lager inkomen. Hun koopkracht groeit eigenlijk nauwelijks, terwijl hogere inkomens ietsjes meer profiteren. Zonder aanpassingen dreigt dit verschil alleen maar groter te worden.
Lees ook: Nieuwe vermogensbelasting vanaf 2028: hoeveel geld sparen en beleggen straks écht gaat kosten
LEES MEER
