Eén uur minder slaap, meer kans op online oplichting
Onderzoeker Eitan Schechtman van de University of California onderzocht of slaaptekort invloed heeft op ons gedrag bij online oplichting. Daarvoor werkte hij samen met de IT-afdeling van zijn universiteit, die regelmatig nepberichten verstuurt om medewerkers te waarschuwen voor online oplichting. Voor het onderzoek werden ruim 11.000 medewerkers in twee groepen verdeeld. De ene groep kreeg een verdachte e-mail op de maandag voor de overgang naar de zomertijd. De andere groep ontving hetzelfde bericht een week later, nadat de klok een uur vooruit was gezet. Daardoor hadden veel mensen die nacht waarschijnlijk iets minder geslapen.
De resultaten waren opvallend. Van de medewerkers die de mail voor de klokverzetting kregen, klikte 15,66 procent op de verdachte link. Na de overgang was dat 17,76 procent. Omgerekend betekent dit dat de kans op een klik naar online oplichting ongeveer 13 procent hoger lag. Een klein verschil in slaap kan dus behoorlijk wat invloed hebben op een simpele beslissing.

Lees ook: Schokkend, maar waar: 90% (!) van de Nederlanders herkent online oplichting niet altijd
Vermoeidheid maakt je minder alert op online oplichting
Opvallend is dat beide groepen een verdachte e-mail vol met online oplichting ongeveer even vaak openden. Ook het aantal meldingen als spam verschilde niet duidelijk. Het verschil zat vooral in wat mensen daarna deden: daadwerkelijk op de link klikken. Volgens de onderzoekers kan vermoeidheid ervoor zorgen dat je minder kritisch nadenkt en sneller een beslissing neemt. Dat is precies waar cybercriminelen handig op inspelen. Ze gebruiken bijvoorbeeld tijdsdruk, dreigende berichten of verzoeken om direct ergens in te loggen. Wanneer je moe bent, kan het lastiger zijn om zulke signalen op tijd te herkennen.
Wel is er een belangrijk detail: de onderzoekers hebben niet bijgehouden hoeveel uur iedere deelnemer precies had geslapen. Bovendien kan de overgang naar de zomertijd ook je biologische klok tijdelijk verstoren. Het onderzoek bewijst dus niet dat één uur minder slaap bij iedereen automatisch tot meer klikgedrag leidt.

Zo voorkom je dat je erin trapt
Heb je een korte nacht achter de rug? Dan is het verstandig om extra voorzichtig te zijn met berichten vol online oplichting waarin je wordt gevraagd op een link te klikken, geld over te maken of persoonlijke gegevens in te vullen. Neem even de tijd om de afzender en het webadres te controleren.
Twijfel je aan een bericht van je bank, bezorgdienst of andere organisatie? Open dan zelf de officiële app of website, in plaats van de link uit de e-mail te gebruiken. En misschien wel de belangrijkste tip: stel belangrijke betalingen en andere gevoelige online handelingen liever even uit als je nauwelijks wakker bent.
Lees ook: Bijna iedereen trapt er weleens in: 5 signalen van oplichters