VN slaat alarm om extreem sterke El Niño: dit kunnen we er in Nederland van merken
De Verenigde Naties trekken aan de bel. El Niño is inmiddels duidelijk aanwezig en lijkt de komende maanden uit te groeien tot een uitzonderlijk sterk klimaatverschijnsel. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) is de kans dat El Niño tot februari 2027 aanhoudt bijna 100 procent. Maar wat betekent dat eigenlijk voor ons in Nederland?
El Niño wordt steeds sterker
El Niño is geen nieuw verschijnsel, maar een natuurlijke klimaatcyclus die gemiddeld iedere twee tot zeven jaar voorkomt. Tijdens zo’n periode warmt het zeewater in het tropische deel van de Stille Oceaan sterk op, waardoor ook de lucht erboven warmer wordt. Die extra warmte kan vervolgens invloed hebben op het weer duizenden kilometers verderop.
Lees ook: Veel Nederlanders maken deze fout waardoor het in huis veel warmer wordt
En de huidige situatie is opvallend. De temperatuur van het zeewater in het centrale en oostelijke deel van de tropische Stille Oceaan lag in juli gemiddeld 2 graden Celsius hoger dan normaal. In de weken daarna liep de afwijking volgens de WMO zelfs op tot ongeveer 2,2 tot 2,6 graden. Onder het oceaanoppervlak is het nog extremer: op sommige plekken was het water in juli en begin augustus meer dan 8 graden warmer dan gemiddeld. De WMO verwacht dat El Niño richting het einde van 2026 zijn piek bereikt en uitgroeit tot een zeer sterke variant. Dat vergroot wereldwijd de kans op extreme hitte, droogte en zware neerslag.
Nederland blijft grotendeels onaantastbaar
Voor Nederland klinkt dat misschien behoorlijk verontrustend, maar er is hier geen reden tot paniek. El Niño heeft volgens het KNMI geen grote directe invloed op ons weer. We krijgen dus niet automatisch een extreem warme winter of een zomer vol overstromingen.
Toch kan El Niño op langere termijn wel degelijk merkbaar zijn. Onderzoek van het KNMI naar ongeveer 150 jaar aan gegevens laat bijvoorbeeld een duidelijk verband zien tussen sterke El Niño’s en een natter voorjaar in delen van West- en Midden-Europa, waaronder Nederland. Dat effect ontstaat pas maanden later. De invloed van El Niño werkt namelijk via veranderingen in de atmosfeer en luchtdrukgebieden door naar Europa.
Vooral 2027 kan interessant worden
De timing is daarbij belangrijk. Volgens het KNMI wordt de hoogste wereldgemiddelde temperatuur doorgaans pas drie tot vier maanden na de piek van El Niño bereikt. Een sterke El Niño die eind 2026 zijn hoogtepunt bereikt, kan daardoor juist in 2027 voor extra warmte zorgen.
Tijdens een zeer sterke El Niño kan de wereldgemiddelde temperatuur tijdelijk ongeveer 0,2 graden Celsius hoger uitvallen. Dat klinkt misschien al heel weinig, maar komt bovenop de door klimaatverandering veroorzaakte opwarming. Voor Nederland betekent dit dus niet dat we ons direct moeten voorbereiden op een compleet ander klimaat. Wel kan een sterke El Niño wereldwijd voor extra weersextremen zorgen en indirect bijdragen aan veranderingen in ons eigen weer. Vooral het voorjaar van 2027 kan daarom interessant worden om in de gaten te houden.
Lees ook: ACM waarschuwt: warmterekening kan voor duizenden huishoudens flink stijgen
