De geschiedenis van de kalender

Februari is niet alleen de kortste maand van het jaar, maar was vroeger ook nog eens de laatste maand. In de oorspronkelijke Romeinse kalender begon het jaar namelijk in maart. Januari en februari bestonden simpelweg nog niet.

Volgens Romulus, de eerste koning van Rome, waren die wintermaanden compleet nutteloos. Er viel toch niets te oogsten, dus waarom zouden ze een naam nodig hebben? Het jaar bestond daardoor uit slechts tien maanden. Best logisch eigenlijk, want december betekent letterlijk: de tiende maand.

Lees ook: Mensen van 70-80 jaar geven antwoord: “Waar heb jij het meeste spijt van?”

Enter: Numa Pompilius

Toen Numa Pompilius aan de macht kwam, besloot hij dat deze kalender nogal slordig was. Hij wilde aansluiten bij de maancyclus en kwam zo uit op een jaar van 355 dagen. Daarvoor moesten er twee maanden bij komen: januari en februari. Maar hier ontstond het probleem.

De Romeinen hadden een tik: ze vonden even getallen ongelukkig. Elke maand moest dus 29 of 31 dagen tellen. Alleen… met al die oneven maanden kwam je niet netjes uit op 355 dagen. Eén maand moest de pineut zijn. Die ‘ongeluksmaand’ werd februari, met 28 dagen.

Kalender
Unsplash

Dat was geen toeval. Februari was namelijk al verbonden aan dood en reiniging. Het woord februare betekent ‘zuiveren’ en in deze maand werden rituelen uitgevoerd om de doden te eren en het jaar symbolisch schoon af te sluiten. Een maand vol pech, dus dan maar kort.

Hoe we bij onze huidige kalender kwamen

De kalender van Numa werd een tijdlang gebruikt, maar liep steeds verder uit de pas met de seizoenen. Om dat te fixen, voegden de Romeinen af en toe een extra schrikkelmaand van 27 dagen toe. Dat ging wisselend goed.

In 45 voor Christus was Julius Caesar er klaar mee. Hij liet een astronoom een jaar lang de zonstanden bijhouden en kwam zo tot de conclusie dat een jaar 365,25 dagen duurt. Dat werd de basis van de Juliaanse kalender.

De oplossing? Elk jaar 365 dagen, en eens in de vier jaar een extra dag: het schrikkeljaar. Februari kreeg die extra dag erbij, maar bleef verder de kortste maand. En zo zitten we er vandaag de dag nog steeds mee: een maand die net iets te snel voorbij is.

Lees ook: Check je kalender-app: in oktober sloegen we ooit 10 dagen over