Worden we écht dommer door ChatGPT? Dit zijn de gevolgen voor je hersenen door het gebruik van AI
Je gebruikt het waarschijnlijk vaker dan je toegeeft. Even snel een mailtje laten schrijven, een sportschema fixen of dat ene appje nét wat gevatter maken. ChatGPT is inmiddels net zo normaal geworden als Google. Lekker makkelijk, maar er begint ook een vraag te knagen: worden we hier eigenlijk slimmer van, of juist lui en een tikje dommer?
AI: de alleskunner in je broekzak
ChatGPT is eigenlijk het Zwitserse zakmes onder de tools. Je kunt er teksten mee schrijven, samenvattingen laten maken, ingewikkelde onderwerpen laten uitleggen en zelfs hele werkstukken of scripts laten genereren. Voor studenten, kantoortijgers en contentmakers is het een soort cheatcode geworden.
Het scheelt tijd, en dat is kostbaar. Waarom zelf ploeteren op een tekst als een AI het binnen tien seconden voor je fixt? Maar precies daar zit ook het hele ding. Hoe vaker je dingen uitbesteedt, hoe minder je zelf hoeft na te denken. En dat begint op te vallen.
Lees ook: ChatGPT als diëtist? Dat is helemaal geen goed idee
Wat zegt de wetenschap?
Er is de laatste tijd steeds meer onderzoek naar de impact van AI op ons brein. Een veelbesproken studie van het Massachusetts Institute of Technology liet zien dat mensen die ChatGPT gebruiken bij schrijfopdrachten minder hersenactiviteit vertonen dan mensen die alles zelf doen. Je brein gaat een tandje lager draaien als je leunt op AI.
Maar het ligt iets genuanceerder. Uit analyses blijkt dat vooral het kritisch denkvermogen en het actief verwerken van informatie achteruit kunnen gaan als je té afhankelijk wordt. Je neemt sneller genoegen met een antwoord, zonder het echt te checken of te begrijpen. Dat noemen experts ook wel “cognitieve luiheid”.
Tegelijkertijd zeggen andere onderzoekers dat ChatGPT juist ook kan helpen bij leren, mits je het goed gebruikt. Zie het als een personal trainer voor je brein, als jij zelf blijft nadenken en het gebruikt als hulpmiddel, word je beter. Laat je alles overnemen, dan word je passief.
Dus worden we écht dommer?
Niet per se. Maar het hangt volledig af van hoe je ChatGPT gebruikt. Zie je het als een snelle oplossing voor alles? Dan is de kans groot dat je hersenen minder worden uitgedaagd. Gebruik je het als ondersteuning, om dingen te checken, te verbeteren of te verdiepen, dan kan het juist een upgrade zijn.
ChatGPT maakt je niet automatisch dommer, maar het kan je wel lui maken. En laat dat nou precies de eerste stap zijn richting minder scherp denken. Dus AI is handig. Maar af en toe zelf even je hersenen laten kraken is geen overbodige luxe.
Lees ook: ChatGPT zorgt voor break-ups: veel mensen gebruiken AI om ruzies te “winnen”
LEES MEER
