Deze torenhoge (en recent verhoogde) boete kan je krijgen als je een product vergeet te scannen bij de zelfscankassa
Even snel je boodschappen scannen, betalen en weer naar buiten. Klinkt simpel, maar bij de zelfscankassa kan een klein foutje behoorlijk vervelende gevolgen hebben. Vergeet je een product te scannen, dan kan een winkelier dat namelijk aanmerken als winkeldiefstal. En als je daadwerkelijk wordt betrapt op diefstal, kan daar sinds kort een flinke rekening aan vastzitten.
Schadevergoeding voor winkeldiefstal stijgt naar € 242
Wie op heterdaad wordt betrapt op winkeldiefstal, kan vanaf 14 september 2026 te maken krijgen met een verhoogde schadevergoeding van € 242. Dat bedrag stond sinds 2012 op € 181 en is nu voor het eerst verhoogd. De schadevergoeding wordt namens winkeliers geïnd door de Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling, beter bekend als SODA.
Het gaat daarbij overigens niet om een officiële boete van de overheid. De € 242 is een schadevergoeding voor de kosten en tijd die een winkelier kwijt is aan het afhandelen van een winkeldiefstal. Volgens SODA was het oude bedrag door de stijgende kosten in de afgelopen jaren niet meer passend.
Maar wat als je gewoon iets vergeet?
En daar zit precies het interessante verschil. Een product niet scannen betekent namelijk niet automatisch dat je juridisch aan winkeldiefstal doet. Bij de beoordeling speelt vooral mee of je het product bewust niet hebt gescand.
Stel dat je voor € 80 aan boodschappen hebt gedaan en achteraf blijkt dat je één pak yoghurt van € 2 niet hebt gescand. Dan is dat een heel ander verhaal dan wanneer je een winkelwagen van honderden euro’s hebt volgeladen, maar slechts een paar producten bij de zelfscan hebt afgerekend.
Lees ook: Goedkoopste supermarkten van 2026 bekend: hier bespaar je honderden euro’s op je boodschappen
Ook de omstandigheden kunnen een rol spelen om te bepalen of het daadwerkelijk winkeldiefstal is. Camerabeelden kunnen bijvoorbeeld laten zien wat er precies bij de zelfscan is gebeurd. Was je duidelijk afgeleid, raakte je in de war tijdens het scannen of heb je het product simpelweg over het hoofd gezien? Dan kan dat relevant zijn bij de vraag of er sprake was van een vergissing of opzet.
Wanneer wordt winkeldiefstal wél een duur foutje?
Het belangrijkste onderscheid is dus opzet bij winkeldiefstal. Wie bewust een product niet scant en vervolgens probeert de winkel uit te lopen, kan wel degelijk met een schadevergoeding te maken krijgen. Een winkelier kan in zo’n situatie bovendien besluiten om aangifte te doen bij de politie.
Die schadevergoeding van € 242 staat vervolgens los van een eventuele strafzaak. Het bedrag is bedoeld om de winkelier te compenseren voor de kosten van de afhandeling. Als er daarnaast aangifte wordt gedaan en de zaak strafrechtelijk wordt behandeld, kan daar dus nog een ander traject uit voortkomen.
Een enkel vergeten product betekent daarom niet automatisch dat je ineens € 242 moet aftikken. De omstandigheden van het geval zijn belangrijk en vooral de vraag of het product bewust niet is afgerekend.
Toch maar even je tas controleren
Voor wie regelmatig bij een zelfscankassa staat, is het dus geen overbodige luxe om na het scannen nog even te controleren of alles daadwerkelijk op het scherm staat. Zeker wanneer je met een volle kar boodschappen bezig bent, is een klein foutje zo gemaakt.
Word je vervolgens bewust betrapt op winkeldiefstal, dan is € 242 een stuk meer dan de paar euro die je dacht te besparen. De verhoging van € 181 naar € 242 betekent bovendien dat de financiële gevolgen van een betrapte winkeldiefstal flink zijn toegenomen.
Dus wanneer de zelfscankassa je de volgende keer vraagt of je écht alles hebt gescand, kun je misschien maar beter nog één keer goed kijken. Die paar extra seconden controleren zijn in ieder geval een stuk goedkoper dan € 242.
Lees ook: 5 redenen waarom supermarkten in Duitsland vaak veel goedkoper zijn
