Wat kost een gevangene per dag en per jaar?
Volgens de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid kost een ‘reguliere’ gevangene in 2026 gemiddeld € 490 per dag. Dat lijkt misschien nog enigszins overzichtelijk, maar op jaarbasis kunnen de kosten voor het opbergen van veroordeelden behoorlijk oplopen. Wie een heel jaar vastzit, kost de samenleving namelijk om en nabij de € 178.850. Daarmee zijn de kosten van gevangenisstraf behoorlijk hoog.
En het gaat niet om een klein aantal mensen. Volgens de Dienst Justitiële Inrichtingen verblijven dagelijks ruim 11.000 mensen achter de tralies. En ja, iedere gevangene kost dus een stevig zakcentje. In totaal is Nederland ongeveer € 2 miljard kwijt aan de gevangenissen.

Lees ook: Zo verbazingwekkend luxe is de speciale Halden-gevangenis in Noorwegen
Een tbs’er is nóg duurder voor de samenleving
Een volwassen gedetineerde zit gemiddeld zo’n 3,5 maanden achter de tralies. Uiteraard verschilt dat per gevangene en per opgelegde straf, maar het mag duidelijk zijn dat dit de samenleving een riant geldbedrag kost. Bij tbs liggen de kosten nog een stuk hoger. Een gevangene in een Forensisch Psychiatrisch Centrum, waar tbs’ers met dwangverpleging worden behandeld, kost in 2026 gemiddeld € 840 per dag.
Omgerekend naar een volledig jaar komt dat neer op meer dan € 306.000 per persoon. Een tbs’er kost per jaar dus bijna € 128.000 meer dan een ‘normale’ gevangene. Overigens meldt TBS Nederland een behandeling in een standaard tbs-kliniek elke dag een rekening van zo’n € 465 per persoon met zich meebrengt.
Hogere kosten voor medische behandelingen
Maar waarom kost een gevangene per dag nu eigenlijk minder dan een tbs’er? Nou, dat heeft alles te maken met de behandeling. Een normale gevangenisstraf gaat vooral om veroordeelden te laten leren van hun fouten. Bij tbs met dwangverpleging verblijft iemand vaak in een zwaar beveiligde kliniek.
Daar krijgt de patiënt een ingrijpende psychiatrische behandeling, wat natuurlijk veel hogere kosten met zich meebrengt. In de gevangenis zijn vooral bewakers nodig, terwijl in de tbs-kliniek wordt gewerkt met diverse medici. En ja, daar hangt nu eenmaal een hoger prijskaartje aan.
Meer lezen over geldzaken? Lees ook: Wat is het gemiddelde salaris van een psycholoog?