Nieuw onderzoek waarschuwt: ‘fitfluencers’ maken jongeren juist onzekerder
Even snel wat motivatie opzoeken op Instagram of TikTok lijkt onschuldig. Strakke sixpacks, extreme transformaties en video’s van mensen die om vijf uur ’s ochtends al in de sportschool staan: fitspiration, oftewel 'fitspo', moet mensen inspireren om gezonder te leven. Maar volgens nieuw onderzoek werkt dat in de praktijk vaak juist averechts.
Fitspo blijkt minder motiverend dan gedacht
Onderzoekers Gruest en Walter analyseerden voor het wetenschappelijke tijdschrift Health Communication maar liefst 26 verschillende studies met in totaal 6111 deelnemers tussen de 18 en 33 jaar. Hun conclusie was opvallend duidelijk: fitinspiration hangt vaker samen met onzekerheid, stress en ongezond gedrag dan met echte motivatie. Het idee dat deze content mensen juist in beweging krijgt, blijkt in de praktijk dus veel minder sterk dan vaak wordt gedacht.
Lees ook: Je goede werk ongedaan maken: deze 5 fouten moet je niet maken na het sporten
Sociale media versterken onrealistische verwachtingen
Volgens de onderzoekers ontstaat er door fitspiration vaak een onrealistisch beeld van gezondheid en fitness. De content draait meestal om perfecte lichamen, extreem lage vetpercentages en zware trainingsroutines. Daarbij worden beelden vaak zorgvuldig geselecteerd, gefilterd of bewerkt.
Daardoor vergelijken veel jongeren zichzelf constant met een ideaalbeeld dat nauwelijks haalbaar is. Psychologen noemen dit ‘opwaartse sociale vergelijking’: jezelf meten aan iemand die in jouw ogen beter, fitter of aantrekkelijker is. En juist dat zorgt volgens het onderzoek voor negatieve gevoelens. Veel deelnemers gaven aan zich slechter over hun eigen lichaam te voelen nadat ze fitspo-content hadden bekeken.
Fitfluencers kunnen motivatie juist ondermijnen
Opvallend genoeg blijkt fitspiration invloed te hebben op de motivatie om daadwerkelijk gezond te leven. De onderzoekers zagen namelijk dat veel mensen juist minder vertrouwen krijgen in hun eigen kunnen.
Wanneer fitness online constant wordt gekoppeld aan extreme discipline, perfecte voeding en zware workouts, ontstaat sneller het idee dat normale mensen daar toch nooit aan kunnen voldoen. Daardoor raken mensen ontmoedigd voordat ze überhaupt beginnen. Ook de bekende “no excuses”-mentaliteit speelt daarin mee. In theorie klinkt dat motiverend, maar in de praktijk zorgt het volgens de onderzoekers vaker voor schuldgevoel en frustratie wanneer iemand een training overslaat of niet direct resultaat ziet.
Gezondheid verdwijnt soms naar de achtergrond
Het meest zorgwekkende effect uit het onderzoek is misschien nog wel de link met ongezond gedrag. Sommige mensen gaan door de druk van sociale media extreem diëten, obsessief sporten of trainen ondanks blessures. Volgens de onderzoekers verschuift de focus daardoor van gezondheid naar uiterlijk. En precies daar ontstaat het probleem.
Steeds meer experts benadrukken daarom dat duurzame gezondheid vooral draait om balans, plezier in bewegen en realistische doelen. Voor veel mensen kan het zelfs slim zijn om bepaalde fitfluencers gewoon te ontvolgen. Want uiteindelijk word je niet gezonder van content waardoor je jezelf constant tekortvindt schieten.
Lees ook: Was je work-out ook een succes als je de dag erna geen spierpijn hebt?
