Onderzoek: sla jij je ontbijt vaak over? Dan leef je gemiddeld zo veel korter
Ben jij iemand die ’s ochtends liever drie keer op snooze drukt en vervolgens zonder ontbijt de deur uitgaat? Dan is er opvallend nieuws. Uit een groot Amerikaans onderzoek blijkt namelijk dat mensen die pas na 12.00 uur hun eerste calorieën binnenkrijgen, een aanzienlijk hoger sterfterisico hebben. In de berekeningen van de onderzoekers ging zo’n laat eerste eetmoment op 50-jarige leeftijd zelfs samen met een gemiddeld 2,46 jaar kortere levensverwachting.
Meer dan 31.000 mensen onder de loep
Voor het onderzoek, gepubliceerd in European Journal of Clinical Nutrition, gebruikten onderzoekers gegevens van 31.044 Amerikaanse volwassenen van 40 jaar en ouder. Deze deelnemers maakten tussen 1999 en 2018 deel uit van een groot gezondheidsonderzoek en hielden bij wat en wanneer ze aten en dronken.
Lees ook: Voor een voedzaam ontbijtje: wat is het gezondste en ongezondste broodbeleg?
De onderzoekers keken specifiek naar het tijdstip waarop deelnemers voor het eerst calorieën binnenkregen na 04:00 uur. Dat eerste eetmoment hoefde dus geen standaard ontbijt te zijn. Een calorierijk drankje of kleine maaltijd telde ook mee. De deelnemers werden gemiddeld 8,6 jaar gevolgd. In die periode overleden 7129 mensen, onder wie 2259 aan hart- en vaatziekten.
Hoe later je begint, hoe opvallender het verschil
De onderzoekers gebruikten mensen die tussen 07.00 en 08.00 uur begonnen met eten als vergelijkingsgroep. Wie pas tussen 08.00 en 10.00 uur zijn eerste calorieën binnenkreeg, had een 10 procent hoger sterfterisico. Bij mensen die tussen 10.00 en 12.00 uur begonnen, liep dat op tot 19 procent.
Wie pas na 12.00 uur at, had volgens de analyse zelfs een 29 procent hoger risico om tijdens de onderzoeksperiode te overlijden. Voor overlijden door hart- en vaatziekten was het verschil nog groter: daar zagen de onderzoekers een 46 procent hoger risico. Ook het laatste eetmoment viel op. Mensen die na middernacht nog calorieën binnenkregen, hadden een 27 procent hoger sterfterisico dan de groep die rond 19.00 tot 20.00 uur stopte met eten.
Betekent dit dat je morgen verplicht moet ontbijten?
Niet per se. De onderzoekers benadrukken zelf dat hun studie een verband laat zien en geen oorzaak-gevolgrelatie bewijst. Het is bijvoorbeeld goed mogelijk dat mensen die laat eten ook andere kenmerken hebben die hun gezondheid beïnvloeden. Denk aan slecht slapen, bestaande gezondheidsproblemen of een ander leefpatroon. Daarnaast werd het eetpatroon grotendeels gebaseerd op voedingsgegevens van één meetmoment. Dat vertelt natuurlijk niet automatisch hoe iemand jarenlang heeft gegeten.
Een mogelijke verklaring ligt volgens de onderzoekers bij onze biologische klok. Het moment waarop je eet, beïnvloedt namelijk ook processen die met je dagelijkse ritme, glucose en vetverwerking te maken hebben. Maar of dat daadwerkelijk achter de gevonden verschillen zit, moet nog verder worden onderzocht. Een ontbijt overslaan betekent niet dat je automatisch jaren van je leven inlevert. Zie het onderzoek vooral als een interessante aanwijzing dat niet alleen wat je eet, maar mogelijk ook wanneer je eet, een rol speelt bij je gezondheid.
Lees ook: Expert vertelt: “Pizza is een veel gezonder ontbijt dan cruesli”
